Saranda në fund të shtatorit nuk i ngjante aspak asaj të gushtit. Zhurma e turistëve ishte zëvendësuar nga fëshfëritja e gjetheve të palmave dhe goditjet ritmike të detit Jon pas shkëmbinjve të gjirit. Dielli po perëndonte, duke i dhënë detit një ngjyrë bakri të ndezur, ndërsa silueta e Korfuzit në horizont dukej si një gjigant i fjetur.
Ariani, një djalë i ri që sapo ishte kthyer në qytetin e tij të lindjes pas pesë vitesh në mërgim, po ecte buzë detit në zonën e “Kanalit të Çukës”. Ai kishte dalë për të mbledhur gurë të lëmuar, një zakon i vjetër që e ndihmonte të mendonte. Por atë mbrëmje, diçka tjetër i tërhoqi vëmendjen.
Në bregun ku rëra bashkohej me gurët e vegjël, dallga sapo kishte nxjerrë një objekt që nuk ngjante me mbeturinat e zakonshme të detit. Ishte një kuti e vogël druri, e mbuluar me guaska dhe e lidhur fort me një rrip lëkure që koha e kishte kalbur, por nuk e kishte këputur.
Zbulimi
Ariani u ul në gjunjë dhe e mori kutinë. Ishte e rëndë për madhësinë që kishte. Me pak mundim, e hapi kapakun që kripa e kishte bllokuar. Brenda nuk kishte flori, as xhevahire. Kishte vetëm dy gjëra: një busull të vjetër prej bronzi, gjilpëra e së cilës rrotullohej pa pushim, dhe një letër të palosur, të futur brenda një qeseje plastike që e kishte mbrojtur nga lagështira.
E hapi letrën. Ishte shkruar me nxitim, në gjuhën shqipe, por me një stil që të kujtonte vitet ’60.
“Nëse kjo kuti del në dritë, do të thotë se deti më në fund u lodh duke mbajtur sekretin tim. Mos e kërko atë që mbytëm nën Kështjellën e Lëkurësit. Disa gjëra duhet të mbeten në fund, aty ku drita nuk arrin kurrë.”
Në fund të letrës ishin vizatuar disa koordinata dhe një simbol i çuditshëm: një peshk me krahë shqiponje.
Misteri i Lëkurësit
I nxitur nga kurioziteti, Ariani nuk shkoi në shtëpi. Ai pa lart drejt Kështjellës së Lëkurësit, e cila qëndronte si një roje e heshtur mbi qytet. Legjendat e vjetra të Sarandës flisnin për tunele sekrete që lidhnin kështjellën me shpellat nënujore të bregdetit, të përdorura dikur nga kontrabandistët ose për qëllime ushtarake gjatë Luftës së Ftohtë.
Ai vuri re se busulla në dorën e tij nuk tregonte veriun. Gjilpëra e saj qëndronte e palëvizur vetëm kur ai kthehej nga një pikë specifike nën këmbët e kështjellës, aty ku deti formonte një vorbull të vogël midis shkëmbinjve.
Ariani u afrua te shkëmbinjtë. Deti aty ishte i zi dhe i thellë. Duke përdorur dritën e telefonit, vuri re diçka që shkëlqente nën sipërfaqen e ujit, vetëm disa metra larg bregut. Pa u menduar gjatë, u hodh në ujë. Ftohtësia e shtatorit i ndali frymën për një moment, por kur hapi sytë nën ujë, pa diçka të pabesueshme…
Sekreti në Fund të Detit
Në fundin e detit, e mbështetur pas një shkëmbi të madh, ndodhej një statujë mermeri. Nuk ishte një statujë antike e zakonshme. Ishte figura e një gruaje që mbante në duar një glob të vogël, dhe në ballin e saj ishte i skalitur i njëjti simbol që Ariani pa në letër: peshku me krahë shqiponje.
Rreth statujës, kishte dhjetëra kuti të tjera si ajo që ai kishte gjetur, të gjitha të lidhura me zinxhirë pas fundit të detit. Nuk ishin thesare, ishin arkiva. Ariani kuptoi se kishte gjetur një “bibliotekë të mbytur”, një koleksion dokumentesh ose kujtimesh që dikush kishte dashur t’i fshinte nga historia e qytetit përgjithmonë.
Kur doli në sipërfaqe, duke marrë frymë me vështirësi, Ariani pa një dritë të fortë që po vinte nga rruga. Një makinë e zezë ishte ndalur buzë rrugës dhe një person po e vëzhgonte me dylbi. Kur pa Arianin që doli nga uji, makina u nis me shpejtësi, duke lënë pas vetëm pluhurin e rrugës së vjetër.
Misteri
Të nesërmen, Ariani u kthye në të njëjtin vend me një ekip zhytësish miq, por statuja nuk ishte më aty. Edhe kutitë ishin zhdukur. Deti ishte krejtësisht i pastër, sikur asgjë të mos kishte ndodhur. E vetmja provë që i kishte mbetur ishte busulla e bronzit në xhepin e tij, e cila tani nuk rrotullohej më, por qëndronte e drejtuar përgjithmonë nga deti i hapur.
Ai kuptoi se Saranda mbante sekrete që ishin më të thella se deti i saj, dhe se disa histori nuk janë shkruar për t’u lexuar nga të gjithë, por për t’u ruajtur nga valët.
vijon
