BotaMAIN

Nga ekuatori në Arktik: a është radha e Groenlandës?

Jo vetëm Venezuela.

Nga ekuatori deri në Arktik, në shënjestër të Donald Trumpit mund të jetë tani Groenlanda e shumëdëshiruar, një ëndërr jo më aq “e ndaluar”, që do t’u lejonte Shteteve të Bashkuara akses në nëntokën e saj të pasur me minerale dhe në pozicionimin e saj strategjik.  Pikërisht aty ku konkurrenca me Rusinë dhe Kinën është gjithnjë e më e ashpër, veçanërisht për shkak të ngrohjes globale, e cila po shkakton shkrirjen progresive të akujve gjatë stinëve më të buta, duke hapur rrugë të reja tregtare dhe ushtarake.

Dhe ja, mbi valën euforike të blitz-it në Karakas, që i parapriu kapjes së Nicolás Maduros, presidenti amerikan e deklaron hapur: “Ne kemi nevojë për Groenlandën, absolutisht. Na duhet për mbrojtjen.”

Nga Brukseli vjen një reagim i parë që në dukje ka të bëjë me Venezuelën, por që në mënyrë të tërthortë përbën edhe një sinjal ndalues për Groenlandën: “BE-ja ndan prioritetin e luftës kundër krimit të organizuar dhe trafikut të drogës, një kërcënim i rëndësishëm në nivel global. Në të njëjtën kohë, BE-ja thekson se këto sfida duhet të përballohen përmes bashkëpunimit dhe në respekt të plotë të së drejtës ndërkombëtare dhe parimeve të integritetit territorial dhe sovranitetit”.

Trumpi flet për Groenlandën në revistën The Atlantic, në një stafetë shqetësuese me Katie Miller, autore podkastesh me orientim të hapur të djathtë dhe bashkëshortja e Stephen Millerit, zëvendësshefit të fuqishëm të kabinetit të Trumpit për politikat.

Është i saj postimi i publikuar në X disa orë më parë, ku shfaqet një hartë e Groenlandës e mbështjellë me flamurin me yje dhe vija, shoqëruar me mbishkrimin: “Së shpejti”. Një provokim që ka ndezur reagime të menjëhershme nga palët e interesuara.

Kryeministri i territorit autonom të Mbretërisë së Danimarkës, Jens-Frederik Nielsen, e ka cilësuar mesazhin “të pasjellshëm”.

“Marrëdhëniet mes shteteve dhe popujve bazohen në respekt të ndërsjellë dhe në të drejtën ndërkombëtare, jo në gjeste simbolike që injorojnë statusin dhe të drejtat tona,” shkroi ai në X, duke shtuar: “Vendi ynë nuk është në shitje dhe e ardhmja jonë nuk vendoset në rrjetet sociale.”

Ambasadori danez në Shtetet e Bashkuara e ka ripostuar provokimin e Millerit, duke e shoqëruar me një “kujtesë miqësore” mbi lidhjet e forta të mbrojtjes mes dy vendeve: “Jemi aleatë të ngushtë dhe duhet të vazhdojmë të bashkëpunojmë si të tillë. Siguria e SHBA-së është edhe siguria e Groenlandës dhe e Danimarkës.”

Kopenhaga në vitin 2025 ka rritur shpenzimet për mbrojtjen, duke ndarë 13,7 miliardë dollarë, “të përdorshme në Arktik dhe në Atlantikun Verior”.

Sinjalet e para nga Trumpi datojnë që në maj të vitit 2019, kur ai kishte hedhur idenë e operacioneve imobiliare në ishull. Në mandatin e dytë, ambiciet kanë marrë një tjetër përmasë, aq sa kanë vënë në alarm aleatët evropianë.

Në fjalimin e tij të parë në Kongres mbi Gjendjen e Unionit, komandanti i përgjithshëm deklaroi se mbështet të drejtën e popullit groenlandez për të përcaktuar të ardhmen e vet dhe se është gati t’u thotë “mirësevini në SHBA”.

Në “tokën e akullit” ndodhet gjithashtu baza ushtarake amerikane më veriore, në Pituffik, e vizituar në mars nga zëvendëspresidenti JD Vance, një vizitë që nuk kaloi pa polemika mbi përshtatshmërinë e misionit. Presidenti amerikan më pas refuzoi të përjashtonte përdorimin e forcës për të marrë kontrollin e territorit: “Nuk them se do ta bëj, por nuk përjashtoj asgjë. Ne kemi vërtet nevojë për Groenlandën.”

Në të njëjtën intervistë për NBC, dhënë në maj, ai shtoi: “Groenlanda ka një popullsi shumë të vogël, do të kujdesemi për ta. Por na duhet për sigurinë ndërkombëtare.”

Sipas disa sondazheve, pothuajse 80% e mbi 56.800 banorëve dëshirojnë pavarësinë nga Danimarka, por pothuajse 100% kanë refuzuar idenë e bashkimit me Shtetet e Bashkuara.

Së fundmi, Donald Trumpi ka emëruar Jeff Landry-n, guvernatorin e Luizianës, si të dërguar special për Groenlandën. Landry, ish-prokuror i përgjithshëm i shtetit, e falënderoi Trumpin për detyrën e dhënë në dhjetor, duke e cilësuar “një nder të shërbejë në këtë rol vullnetar për ta bërë Groenlandën pjesë të Shteteve të Bashkuara.”

Groenlanda, pra, por ndoshta jo vetëm ajo, duke pasur parasysh edhe aludimet ndaj Kubës dhe Kolumbisë të bëra nga administrata gjatë konferencës për shtyp pas blitz-it në Karakas. Dhe sidomos në dritën e asaj që deklaroi sekretari i Shtetit Marco Rubio, sipas të cilit bota duhet ta marrë si shembull operacionin në Venezuelë.

“Kur thotë se do të bëjë diçka, kur thotë se do të përballet me një problem,” përfundoi kreu i diplomacisë amerikane duke iu referuar Trumpit, “ai e bën vërtet.” / bota.al

Back to top button