Rritja e paprecedentë nga forcat e SHBA në Mesdhe dhe Lindjen e Mesme po ushqen frikën për një përshkallëzim të madh rajonal, ndërsa Uashingtoni duket se po përgatitet për një fushatë të mundshme të zgjatur kundër Iranit, në bashkëpunim me Izraelin, por pa angazhim të trupave tokësore.
Sipas raportimeve ndërkombëtare dhe të dhënave të monitorimit të fluturimeve, mobilizimi i forcave amerikane në rajon nuk ka pasur precedent që nga viti 2003, kur Shtetet e Bashkuara grumbulluan trupa dhe pajisje përpara pushtimit të Irakut. Analistët vërejnë se shkalla e dislokimit aktual tejkalon edhe përforcimet e mëparshme në zona të tjera tensioni global, duke sugjeruar se Uashingtoni po krijon kapacitete për një operacion të madh dhe potencialisht afatgjatë.
Forcat e SHBA, rritje e ndjeshme në rajon
Në javët e fundit është vërejtur një rritje e ndjeshme e aktivitetit ajror ushtarak amerikan drejt bazave në Katar, Jordani, Kretë dhe Spanjë. Të dhënat e platformave të monitorimit të fluturimeve tregojnë një qarkullim intensiv të avionëve transportues, cisternave ajrore për furnizim në fluturim, avionëve të zbulimit dhe dronëve strategjikë. Shumë prej këtyre mjeteve janë të pajisura me transponderë që i bëjnë të dukshëm për publikun, duke e bërë mobilizimin më të verifikueshëm se zakonisht.
Lexo edhe:
Mes avionëve të identifikuar janë cisternat ajrore KC-46 dhe KC-135, të domosdoshme për të mbështetur operacione të gjata luftarake në distanca të mëdha. Gjithashtu janë vërejtur avionë transporti C-130J, të përdorur për zhvendosjen e trupave dhe pajisjeve të rënda, si dhe avionë të avancuar të paralajmërimit dhe kontrollit ajror E-3 Sentry, të pajisur me radarë të fuqishëm që mundësojnë mbikëqyrje të vazhdueshme në të gjitha lartësitë dhe në çdo kusht atmosferik. Në këtë rrjet monitorimi përfshihen edhe dronët strategjikë RQ-4 Global Hawk, të cilët ofrojnë zbulim afatgjatë dhe mbledhje informacioni në thellësi të territorit kundërshtar.
Në det, prania ushtarake amerikane është po aq e rëndësishme. Dy aeroplanmbajtëse të mëdha dhe grupet e tyre shoqëruese janë vendosur në rajon, duke përbërë një forcë të konsiderueshme goditëse. Ato shoqërohen nga shkatërrues të armatosur me raketa lundruese Tomahawk, të afta për të goditur objektiva tokësore në distanca të mëdha me saktësi të lartë. Këto platforma detare mbartin gjithashtu një gamë të gjerë avionësh luftarakë modernë, përfshirë avionë stealth, avionë të paralajmërimit të hershëm dhe helikopterë për operacione të shumta taktike.
Pavarësisht këtij mobilizimi të madh, vlerësimet strategjike sugjerojnë se Shtetet e Bashkuara nuk po përgatiten për një pushtim tokësor klasik. Në vend të kësaj, skenari më i mundshëm duket të jetë një fushatë ajrore dhe detare e zgjatur, e mbështetur nga kapacitete të avancuara zbulimi dhe goditjeje në distancë. Një strategji e tillë do t’i lejonte Uashingtonit të ushtrojë presion maksimal ushtarak duke minimizuar rrezikun politik dhe njerëzor të një operacioni tokësor.
Bashkëpunim me Izraelin
Bashkëpunimi me Izraelin përmendet si element kyç në çdo skenar të mundshëm operativ. Izraeli ka prej kohësh shqetësime për programet bërthamore dhe kapacitetet raketore të Iranit, dhe koordinimi strategjik me SHBA-në do të mundësonte operacione të sinkronizuara dhe më efektive. Megjithatë, një veprim i tillë do të mbante rrezikun e përshkallëzimit të gjerë rajonal, pasi Irani ka ndikim dhe aleatë të shumtë në Lindjen e Mesme.
Shkalla e përforcimeve aktuale sugjeron se Uashingtoni dëshiron të ketë të gjitha opsionet e hapura. Dislokimi i forcave nuk nënkupton domosdoshmërisht një sulm të menjëhershëm, por krijon kushtet logjistike dhe operative për një reagim të shpejtë nëse merret vendimi politik për veprim ushtarak.
Në këtë fazë, rajoni ndodhet në një gjendje tensioni të lartë strategjik. Prania e shtuar ushtarake, patrullimet intensive ajrore dhe lëvizjet e vazhdueshme detare krijojnë një klimë pasigurie, ku çdo incident i papritur mund të shkaktojë përshkallëzim të menjëhershëm.
Mobilizimi aktual tregon qartë se balanca e fuqisë në Lindjen e Mesme po hyn në një fazë të re presioni. Nëse ky demonstrim force do të mbetet një mjet parandalues apo do të shndërrohet në operacion real ushtarak, mbetet një pyetje që do të përcaktojë stabilitetin e rajonit në muajt në vijim. / bota.al
