Letërsia nuk është vetëm një art i fjalëve, por një shkollë e heshtur jete, prandaj dhe ofron këshilla për të rinjtë. Përmes romaneve, tregimeve dhe poezive, shkrimtarët nuk krijojnë thjesht botë imagjinare, ata lënë gjurmë mendimi, dilema, këshilla dhe rrëfime që ndihmojnë brezat e rinj të kuptojnë vetveten. Çdo faqe e shkruar është një dialog i fshehtë mes përvojës dhe ëndrrës, mes atyre që kanë jetuar shumë dhe atyre që sapo po nisin jetën.
Të mëdhenjtë e letërsisë kanë qenë gjithmonë më shumë se tregimtarë: ata kanë qenë vëzhgues të shpirtit njerëzor, kronikanë të pasioneve dhe mësues të guximit krijues. Ata e kanë njohur frikën e dështimit, vetminë e punës së gjatë dhe dyshimin që ndjek çdo ide të re. Pikërisht për këtë, këshillat e tyre nuk janë formula të thata suksesi, por ftesa për ndershmëri, këmbëngulje dhe besim tek zëri i brendshëm.
“Përfundoje ditën para se të nisësh tjetrën dhe ndërmjet tyre lër gjithmonë vend për një gjumë të mirë” Ralph Waldo Emerson.
“Nis me një individ dhe shpejt do të kuptosh se ke krijuar një tip. Nis me një tip dhe shpejt do të kuptosh se nuk ke krijuar asgjë” F. Scott Fitzgerald.
“Mos shkruaj asgjë që nuk të dhemb si dreqi”,- – Charles Bukowski. – “Poetët e papjekur imitojnë; të tjerët vjedhin” – T. S. Eliot.
“Fiksioni është gënjeshtër; fiksioni i mirë është e vërteta brenda gënjeshtrës” – Stephen King.
“Dëgjo, pastaj ndaj mendjen se çfarë do” – Gay Talese.
“Gjej një subjekt që e ke për zemër dhe që beson se edhe të tjerë duhet të ndihen në të njëjtën mënyrë. Pikërisht kjo përkujdesje e sinqertë do të jetë elementi më interesant i stilit tënd” – Kurt Vonnegut.
“Shkruaj pa pagesë derisa dikush të të ofrojë një të tillë. Nëse në krye të tre viteve askush nuk të ofron pagë, bëhu druvar” – Mark Twain.
Këshilla për të rinjtë
Për këdo që kërkon të shkruajë, të krijojë apo thjesht të jetojë me më shumë vetëdije, fjalët e tyre mbeten një udhërrëfyes i çmuar. Ato na kujtojnë se arti nuk lind nga përsosmëria, por nga përpjekja; jo nga siguria, por nga kuraja për të provuar sërish. Dhe ndoshta kjo është dhurata më e madhe që letërsia u bën të rinjve: besimin se zëri i tyre meriton të dëgjohet.
“Shkruaj një fjali të vërtetë. Shkruaj fjalinë më të vërtetë që di.” – Ernest Hemingway.
“Nëse ka një libër që dëshiron ta lexosh, por ende nuk është shkruar, atëherë duhet ta shkruash vetë.” – Toni Morrison.
“Një libër duhet të jetë sëpata që thyen detin e ngrirë brenda nesh.” – Franz Kafka.
“Mos përdor kurrë një fjalë të gjatë kur një e shkurtër e bën po aq mirë punën.” – George Orwell.
“Mos mendo shumë për të shkruarit. Thjesht shkruaj çdo ditë, siç merr frymë.” – Ray Bradbury.
“Asgjë nuk është më e rëndësishme për një shkrimtar sesa të vëzhgojë botën me ndjeshmëri dhe durim.” – Virginia Woolf.
“Shkruaj atë që nuk mund ta harrosh, edhe nëse askush tjetër nuk e vëren.” – Isabel Allende.
“Fjalët janë mënyra jonë për të jetuar më shumë se një jetë.” – Anaïs Nin.
Dhe ndoshta në fund, kjo është ajo që na mësojnë vërtet të mëdhenjtë e letërsisë: të krijosh nuk do të thotë të jesh i sigurt, por të jesh i sinqertë; nuk do të thotë të mos gabosh, por të mos ndalesh. Çdo fjalë e shkruar është një hap drejt zbulimit të vetvetes, një përpjekje për të kuptuar botën dhe për ta lënë atë pak më të pasur se më parë. / bota.al
