Lufta në Iran: Pyetja që i bëhet vazhdimisht këto orë Donald Trumpit nga gazetarët amerikanë që e kanë kontaktuar me telefon në Florida është: sa do të zgjasë konflikti në Iran?
Lufta në Iran: dy opsionet e Trumpit
Trump i ka thënë Axios se ekzistojnë dy opsione. Njëri prej tyre parashikon një luftë të gjatë: “Mund të vazhdoj për një kohë të gjatë dhe të marrë kontrollin e gjithçkaje”.
Tjetri: “Ta mbyllim për dy ose tre ditë dhe t’u themi iranianëve: “Shihemi sërish pas disa vitesh nëse filloni të rindërtoni programet raketore dhe bërthamore”. Më pas ai sugjeroi se operacioni mund të zgjasë katër javë.
Nga Irani (me sulmet ndaj objekteve bërthamore qershorin e kaluar) te Venezuela (me kapjen e Maduro-s), Trumpi ka zgjedhur opsione ushtarake të tipit “hyr e dil” (in-and-out). Një operacion i shpejtë në Iran do të ishte shumë ndryshe nga “ndryshimi i regjimit” i sugjeruar në disa prej thirrjeve të tij, dhe i diskutuar nga disa zyrtarë amerikanë dhe izraelitë.
Kur revista The Atlantic e pyeti nëse është i gatshëm të vazhdojë bombardimet derisa populli iranian të rrëzojë regjimin, presidenti u përgjigj se nuk mund ta thotë këtë dhe se do të duhet ta vlerësojë situatën hap pas hapi.
Që në fillim Trump ka qenë i lëkundur mes këtyre dy skenarëve. Nga njëra anë ka bërë thirrje që iranianët të ngrihen kundër regjimit. Nga ana tjetër ka përmendur dy arsye kryesore për sulmin: dështimin e negociatave dhe sjelljen e Iranit gjatë dekadave të fundit.
Operacion i kufizuar apo ndryshim regjimi?
Burime nga Shtëpia e Bardhë thoshin se Trumpi po mendonte për një “sulm të kufizuar” për ta shtyrë regjimin të lëshojë në tryezën e bisedimeve. Tani, sipas deklaratës së tij për The Atlantic, iranianët “duan të flasin”; mund të ketë një zgjidhje diplomatike, por nuk është e qartë kur, sepse “duhej ta kishin bërë më parë”.
Pas vrasjes së tre ushtarëve amerikanë, Trumpi paralajmëroi se bombardimet mund të vazhdojnë për tre ose katër javët e ardhshme. “Ka qenë gjithmonë një proces katërjavor”, tha ai për Daily Mail.
Të shtunën në mbrëmje, Trumpi shkroi: “Bombardimet e rënda dhe precize do të vazhdojnë pa ndërprerje gjatë gjithë javës, ose për aq kohë sa të jetë e nevojshme për të arritur objektivin tonë të paqes në Lindjen e Mesme dhe në botë!”
Në Venezuelë, Trumpi ndoqi një model “me kosto të ulët” të ndryshimit të regjimit, që në fakt është një ndryshim brenda regjimit. Ndryshimi i regjimit është një objektiv politik, jo thjesht ushtarak. Forca ushtarake, e vetme, nuk e garanton përmbysjen e regjimit.
H2: Rreziqet ushtarake dhe paralajmërimet nga Pentagoni
Edhe nëse regjimi teokratik në Iran do të rrëzohej, kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se do të lindte një alternativë demokratike. Një sistem i drejtuar nga GardA Revolucionare mund të mos ndryshojë objektivat e politikës së jashtme. Administrata Trump e di këtë.
Sekretari i Shtetit Marco Rubio e ka thënë qartë një muaj më parë se një operacion në Iran për të çmontuar një qeveri autoritare të drejtuar nga një figurë fetare me ndikim rajonal do të ishte “shumë më kompleks” se ai në Venezuelë.
Kjo luftë nuk ndodh në vakuum. Është një moment tensioni politik, me shqetësime për ekonominë dhe me demokratët që shtyjnë për rimbursimin e tarifave doganore.
Në vitin 2012, Trump shkruante në Twitter që të ruheshin nga Obama: “Do ta sulmojë Iranin sepse ka një nivel të ulët miratimi”. Tani ato postime rikthehen, duke sugjeruar se strategjia e presidentit mund të jetë edhe të shpërqendrojë vëmendjen nga çështje që nuk i ka të favorshme.
Vetëm një në katër amerikanë deklaron se mbështet luftën, sipas një sondazhi Reuters/Ipsos. Shumica nuk janë të gatshëm për një konflikt të zgjatur që mund të ndikojë tregjet, çmimet e energjisë dhe të sjellë sulme kundër objektivave amerikane në botë.
Pak persona në rrethin e ngushtë të Trumpit duan një luftë të gjatë. Zëvendëspresidenti JD Vance, që përfaqëson krahun më izolacionist, ka siguruar se nuk do të jetë e tillë. Gjenerali Dan Caine, shefi i Shtabit të Përgjithshëm, ka paralajmëruar gjithashtu për rrezikun e mungesave të municioneve, veçanërisht të raketave për mbrojtjen ajrore.
Nga kampi MAGA, tradicionalisht kundër ndërhyrjeve jashtë vendit, kanë ardhur disa kritika. Tucker Carlson e ka quajtur ndërhyrjen “të neveritshme”. Marjorie Taylor Greene ka thënë se kjo nuk është “America First”, por në shërbim të Izraelit. Megjithatë, të tjerë e kanë pranuar një operacion ushtarak, për sa kohë që është i shpejtë.
“Le të digjet në ferr… Ndryshimi i regjimit i përfunduar… Të gjithë në shtëpi”, ka shkruar në X Steve Bannon. / bota.al
