Bota ndryshon pa pushim, gjithçka duket e përkohshme dhe e brishtë. Marcus Aurelius dhe mendimet e tij sot tingëllojnë më aktuale se kurrë. Për të, vdekja nuk ishte një tragjedi për t’u frikësuar, por një fakt natyror, një pjesë e rendit universal që duhet kuptuar, pranuar dhe madje duhet respektuar.
Marcus Aurelius: Vdekja si pjesë e natyrës
Një nga idetë më të forta në mendimin e tij është se vdekja nuk është diçka e jashtëzakonshme. Ajo është po aq natyrale sa lindja, rritja apo ndryshimi i stinëve. Çdo gjë që ekziston është pjesë e një procesi të vazhdueshëm transformimi.
Marcus Aurelius na fton ta shohim vdekjen pa dramë, pa iluzione dhe pa rebelim. Ashtu si një gjethe bie nga pema kur ka ardhur koha e saj, edhe jeta njerëzore përfundon kur ka përmbushur ciklin e vet. Nuk ka padrejtësi në këtë, ka vetëm rend.
Lexo edhe: Marcus Aurelius, reflektimet e një Perandori mbi jetën, pushtetin dhe vdekjen
Kjo ide është thellësisht çliruese. Sepse nëse vdekja është natyrale, atëherë frika jonë ndaj saj është artificiale.
Përkohshmëria e gjithçkaje
Marcus Aurelius na kujton vazhdimisht se jo vetëm jeta jonë, por edhe fama, pasuria, pushteti dhe kujtimi i njerëzve janë kalimtarë.
Ai vëzhgonte historinë dhe shihte se edhe emrat më të mëdhenj të së kaluarës janë zhdukur në harresë. Perandorë, heronj, mendimtarë, të gjithë u tretën në rrjedhën e kohës. Edhe ata që dikur dukeshin të pavdekshëm, sot janë vetëm emra në libra.
Mesazhi është i qartë: nëse gjithçka zhduket, atëherë nuk ka kuptim të lidhemi me gjërat sikur të jenë të përjetshme.
Lexo edhe: 7 mësime nga Marcus Aurelius për jetën moderne
Dhe kur e kupton se gjithçka është e përkohshme, fillon ta vlerësosh më shumë të tashmen.
Të jetosh me vetëdijen e fundit
Për të, mendimi për vdekjen nuk duhet të na paralizojë, duhet të na zgjojë.
Ai sugjeron të jetojmë çdo ditë sikur të ishte e fundit, jo në kuptimin dramatik, por në kuptimin e vëmendjes dhe seriozitetit moral. Nëse jeta është e shkurtër, atëherë:
mos e humb kohën me gjëra të parëndësishme
mos e shty të mirën për më vonë
mos u kap pas zemërimeve të vogla
mos jeto sikur ke pafund kohë për të jetuar si duhet
Vetëdija e përfundimit e bën jetën më të thellë, jo më të zymtë.
Çlirimi nga frika
Frika nga vdekja shpesh lind nga iluzioni se ne jemi të veçantë, se nuk duhet të nënshtrohemi ndaj të njëjtave ligje si çdo gjë tjetër në univers.
Por ai na rikthen në realitet: ne jemi pjesë e natyrës, jo përjashtim nga ajo. Dhe ajo që është e natyrshme nuk mund të jetë e keqe.
Në këtë kuptim, pranimi i vdekjes është një akt harmonie me botën.
Qetësia që vjen nga pranimi
Kur e pranon përkohshmërinë e gjithçkaje, lind një lloj qetësie e rrallë. Ambiciet e tepruara zbehen. Konfliktet e vogla humbin rëndësinë. Egoja dobësohet.
Në vend të tyre, mbetet një fokus i thjeshtë: të jetosh mirë, drejt dhe me vetëdije, këtu dhe tani. Sepse në fund, sipas filozofit, nuk ka rëndësi sa gjatë jeton, por si jeton.
Një mësim për kohët moderne
Në një epokë që përpiqet të shmangë çdo mendim për vdekjen, duke e fshehur, duke e mohuar, duke e shtyrë, filozofia e Marcus Aurelius është pothuajse radikale.
Ai nuk na kërkon ta harrojmë vdekjen. Ai na kërkon ta mbajmë në mendje, si një busull që orienton jetën. Jo për të na frikësuar, por për të na mësuar të jetojmë më thellë.
Në fund, mesazhi i tij është i thjeshtë dhe i fuqishëm: Gjithçka kalon. Edhe ti do të kalosh. Prandaj jeto me dinjitet, me qartësi dhe pa frikë. Sepse përkohshmëria nuk ia heq vlerën jetës, por i jep asaj kuptimin më të madh. / bota.al
