“El Niño po superdimensionohet para syve tanë. Shkenca nuk lë vend për dyshime: planeti ndodhet në ujëra të paeksploruara dhe këto ujëra po nxehen. Bota është në zonën e rrezikut të motit ekstrem. Gara tani është mes rreziqeve në rritje dhe angazhimit tonë për të ndërmarrë veprime klimatike dhe për të mbrojtur njerëzit”
Fenomeni klimatik El Niño po “super-zmadhohet para syve tanë”, ka deklaruar OKB-ja. Sipas parashikimeve më të fundit, është pothuajse e sigurt se ky fenomen do të thyejë rekordet e temperaturave. Ka të ngjarë të jetë më i madhi në të paktën 1.000 vjet dhe do t’i shtojë edhe më shumë nxehtësi një atmosfere ku temperaturat tashmë po rriten me shpejtësi për shkak të ngrohjes globale. Kjo do të thotë se viti 2027 parashikohet të “shkatërrojë” rekordin dhe të jetë viti më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë.
Rritja e temperaturave nga El Niño tashmë po sjell pasoja, nga zjarret në Indonezi te dobësimi i reshjeve jetike të musoneve në Indi. Ndikimet do të përhapen në të gjithë globin, nga rritja e rrezikut të zjarreve në Australi te përmbytjet më intensive në Amerikën e Jugut. Programi Botëror i Ushqimit deklaroi muajin e kaluar se El Niño aktual kishte gjasa të shtynte rreth 50 milionë njerëz drejt urisë akute.
Kriza klimatike, e shkaktuar nga ndotja prej lëndëve djegëse fosile, tashmë po i fuqizon fenomenet ekstreme të motit dhe po vret njerëz; vala më ekstreme e të nxehtit e regjistruar ndonjëherë goditi Europën këtë verë dhe çoi në të paktën 35.000 vdekje. El Niño do t’i përforcojë edhe më tej këto pasoja, ndërsa përmasat e fenomenit janë përshkruar si “vërtet marramendëse”.
El Niño është një cikël natyror klimatik, gjatë të cilit ndryshimet e erërave mbi Paqësor çojnë në rritjen e temperaturave të oqeanit dhe në transferimin e sasive të mëdha të nxehtësisë në atmosferë. Të dhënat më të fundit, të 31 gushtit, tregojnë se temperatura e oqeanit në zemër të El Niño-s është 2,6°C mbi mesataren 30-vjeçare. Kjo tashmë është pranë anomalive më të larta të regjistruara ndonjëherë në epokën e të dhënave satelitore: 3,1°C në vitin 2015, ndërkohë që kanë mbetur ende disa muaj deri në kulmin e pritshëm.
Sipas mesatares së 14 modeleve të ndryshme, ky kulm parashikohet të arrijë rreth 4°C në nëntor. Analizat e koraleve, unazave të pemëve dhe dokumenteve historike sugjerojnë se El Niño nuk e ka arritur këtë nivel gjatë mijëvjeçarit të fundit, tha Zeke Hausfather, analist i klimës. Çdo anomali temperature mbi 0,5°C klasifikohet si El Niño.
El Niño, ciklet po intensifikohen
Një shqetësim tjetër është se kërkimet e fundit tregojnë se ngrohja globale po i intensifikon vetë ciklet e El Niño-s, të cilat më pas, nga ana e tyre, i përforcojnë ndikimet e krizës klimatike.
“El Niño po superdimensionohet para syve tanë,” tha Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres. “Shkenca nuk lë vend për dyshime: planeti ndodhet në ujëra të paeksploruara dhe këto ujëra po nxehen. Bota është në zonën e rrezikut të motit ekstrem. Gara tani është mes rreziqeve në rritje dhe angazhimit tonë për të ndërmarrë veprime klimatike dhe për të mbrojtur njerëzit.”
“El Niño ka potencialin t’u japë një goditje masive komuniteteve dhe ekonomive në mbarë botën,” tha Celeste Saulo, sekretare e përgjithshme e Organizatës Botërore Meteorologjike të OKB-së (WMO). “Tashmë po shohim ndërprerje dhe shkatërrim nga thatësirat dhe përmbytjet dhe presim që këto ndikime të shtohen ndërsa El Niño intensifikohet.”
Përditësimet e WMO-së për El Niño-n janë parashikimet më autoritative në botë dhe bazohen në një konsensus modelesh nga qendrat e parashikimit klimatik në mbarë botën. Përditësimi më i fundit, i publikuar javën e kaluar, thoshte se El Niño do të intensifikohej në një “fenomen shumë të fuqishëm” gjatë muajve të ardhshëm, me “ndikime të mëdha”, përfshirë përmbytje, thatësira dhe nxehtësi ekstreme që do të vazhdojnë gjatë vitit 2027. Në disa zona, temperaturat e oqeanit nën sipërfaqe ishin jashtëzakonisht 8°C mbi mesataren gjatë korrikut dhe fillimit të gushtit.
Chris Jaccarini, nga Energy and Climate Intelligence Unit në Mbretërinë e Bashkuar, tha: “Moti ekstrem në mbarë botën ka rritur çmimet e ushqimeve, duke goditur më fort më të varfrit. Nuk bëhet fjalë vetëm për ushqimet që importojmë, por edhe për ato që kultivojmë në vend.” / bota.al