Revolucioni i Tetorit i vitit 1917 i dha fund zyrtarisht regjimit carist dhe e zhvendosi pushtetin tek bolshevikët. Momenti vendimtar i kësaj kryengritjeje ishte sulmi ndaj Pallatit Dimëror në Shën Petërsburg, rezidenca zyrtare e monarkut.
Për vite me radhë, Perandoria Ruse kishte qenë një nga konsumueset më të mëdha të alkoolit në Evropë. Vodka nuk ishte thjesht një pije tradicionale, por edhe një burim i rëndësishëm të ardhurash për shtetin. Megjithatë, me fillimin e Luftës së Parë Botërore në vitin 1914, Cari Nikolla II vendosi të ndalonte shitjen e vodkës në përpjekje për të rritur disiplinën në ushtri dhe për të ruajtur rendin në vend. Edhe pse ndalimi uli përkohësisht konsumin, depot shtetërore dhe bodrumet e pallateve mbetën të mbushura me miliona litra verë, konjak dhe vodka.
Kur bolshevikët morën pushtetin në Petrograd në tetor të vitit 1917, administrata shtetërore pothuajse ishte shembur. Policia ishte shpërbërë, ushtria ishte në kaos dhe autoritetet e reja nuk kishin ende kontroll të plotë mbi qytetin. Në këtë atmosferë pasigurie, u përhap shpejt lajmi se në bodrumet e Pallatit të Dimrit dhe në magazinat shtetërore ruheshin rezerva të mëdha alkooli. Brenda pak ditësh, turma të tëra qytetarësh, ushtarësh dhe dezertorësh filluan të plaçkisnin depot, duke thyer dyert dhe duke marrë çdo gjë që gjenin.
Revolucioni i Tetorit: Skena kaotike
Dëshmitarët e kohës përshkruajnë skena kaotike. Rrugët e Petrogradit u mbushën me njerëz të dehur, ndërsa shumë prej tyre pinin direkt nga fuçitë ose shishet e marra nga magazinat. Në disa zona shpërthyen përleshje të dhunshme, grabitje dhe akte vandalizmi. Për qeverinë bolshevike, e cila sapo kishte marrë pushtetin dhe përpiqej të impononte autoritetin e saj, kjo situatë përbënte një kërcënim serioz.
Lenini e kuptoi se kaosi mund të minonte vetë revolucionin. Ai urdhëroi Gardën e Kuqe të mbronte depot e alkoolit dhe, në raste të caktuara, të shkatërronte rezervat për të mos lejuar që ato të binin në duart e turmave. Në disa magazina u hapën fuçitë dhe vera u derdh në kanalizime, ndërsa në vende të tjera rezervat u shkatërruan me qëllim. Sipas disa burimeve historike, ushtarët u detyruan të qëllonin mbi fuçitë me armë zjarri për të parandaluar grabitjen e tyre. Megjithatë, edhe këto masa nuk mjaftuan për ta ndalur menjëherë fenomenin.
Problemi nuk kufizohej vetëm te qytetarët. Edhe një pjesë e ushtarëve revolucionarë dhe e Gardës së Kuqe u përfshinë nga dehja masive, duke ulur disiplinën dhe aftësinë për të ruajtur rendin. Në një moment kur Lufta Civile po afrohej dhe pushteti i ri kishte nevojë për organizim dhe kontroll, alkooli u kthye në një armik të papritur të revolucionit.
Historianët e konsiderojnë këtë episod si një shembull të qartë të boshllëkut të pushtetit që krijohet gjatë revolucioneve. Kur institucionet shemben dhe ligji pushon së funksionuari, edhe elementët më të zakonshëm të jetës së përditshme mund të shndërrohen në burim kaosi. Në rastin e Rusisë, rezervat gjigante të alkoolit u bënë simbol i këtij vakumi institucional.
Ironikisht, revolucioni që premtonte të krijonte një shoqëri të re, të disiplinuar dhe të organizuar, në javët e para u detyrua të përballej me një valë dehjeje kolektive që kërcënoi stabilitetin e vet. Episodi i “furisë së pijaneceve” mbetet një nga historitë më pak të njohura të Revolucionit të Tetorit, por edhe një nga më domethënëset për të kuptuar se sa i brishtë mund të jetë rendi shoqëror në momentet e ndryshimeve të mëdha historike. Ai tregon se fitimi i pushtetit është vetëm hapi i parë; sfida e vërtetë fillon kur duhet të rivendoset rendi dhe të ndërtohen institucione të afta për të qeverisur një shoqëri në krizë. / bota.al