Secili prej nesh ka një version të vetes që ia tregon botës: të sjellshëm, të arsyeshëm, të fortë, të drejtë. Por përtej këtij portreti ekzistojnë edhe ndjenja që na vjen turp t’i pranojmë: ana jonë e fshehtë, zilia, zemërimi, nevoja për vëmendje, dëshira për kontroll apo frika e refuzimit.
Këtë anë të fshehtë mund ta quajmë “hija” jonë. Ajo përmbledh pjesët e vetes që i shmangim, i mohojmë ose i mbajmë larg syve të të tjerëve. Të reflektosh mbi to nuk do të thotë të justifikosh çdo sjellje. Do të thotë të kuptosh më mirë çfarë ndodh brenda teje, përpara se kjo të ndikojë në marrëdhëniet dhe vendimet e tua.
1. Ana jonë e fshehtë: Ajo që mohon mund të ndikojë te ti
Kur këmbëngulim se “unë nuk zemërohem kurrë” ose “nuk më intereson mendimi i të tjerëve”, ndonjëherë po mbrojmë imazhin tonë. Ndjenja mund të jetë ende aty, edhe nëse nuk e pranojmë.
Nevoja për miratim, për shembull, mund të shfaqet përmes sakrificave të vazhdueshme dhe zhgënjimit kur askush nuk na falënderon. Pranimi i kësaj nevoje na ndihmon të dallojmë kur zgjedhim lirisht dhe kur veprojmë për të fituar vlerësimin e dikujt.
2. Reagimet e forta meritojnë vëmendje
Një koment i vogël mund të na lëndojë më shumë nga sa prisnim. Një kundërshtim mund të na duket si poshtërim. Në këto raste, ia vlen të pyesim: çfarë preku kjo situatë brenda meje?
Ndoshta një pasiguri, një kujtim apo frikën se nuk jemi mjaftueshëm të aftë. Kjo nuk do të thotë se çdo reagim është pasojë e një plage të vjetër. Por vëzhgimi i tij mund të na ndihmojë të kuptojmë përse disa situata na trazojnë kaq shumë.
3. Edhe mirësia mund të kërkojë duartrokitje
Të ndihmosh është një gjë e bukur. Megjithatë, motivet tona mund të jenë të përziera. Bashkë me dëshirën për të bërë mirë, mund të ekzistojë edhe dëshira për t’u ndier të nevojshëm, të admiruar apo të pazëvendësueshëm.
Pyetja bëhet më e qartë kur ndihma nuk shpërblehet: a mbetemi të qetë, apo ndihemi të tradhtuar? Përgjigjja mund të zbulojë pritshmëri që nuk i kemi shprehur, por që ua kemi ngarkuar të tjerëve në heshtje.
4. Zemërimi i pathënë mund të ndryshojë formë
Jo të gjithë e shprehin zemërimin me britma. Ndonjëherë ai shfaqet si ironi, ftohtësi, shmangie ose heshtje e zgjatur.
Një “s’kam asgjë” mund të fshehë shumë pakënaqësi. Problemi lind kur tjetri duhet të hamendësojë çfarë na ka lënduar. Të thuash qartë “kjo më shqetësoi” krijon më shumë mundësi për mirëkuptim sesa ta kthesh pakënaqësinë në ndëshkim të heshtur.
5. Zilia mund të zbulojë një dëshirë të harruar
Zilia është e pakëndshme, por mund të bëhet pikënisje për reflektim. Çfarë na shqetëson te suksesi, guximi apo liria e dikujt tjetër?
Ndoshta ai person po bën diçka që edhe ne e kemi dëshiruar, por nuk kemi guxuar ta provojmë. Në vend që ta ulim tjetrin, mund ta përdorim këtë ndjenjë për të identifikuar një synim tonin dhe për të ndërmarrë një hap drejt tij.
6. Disa zakone kanë nisur si mbrojtje
Distanca emocionale, kontrolli i tepruar ose vështirësia për të kërkuar ndihmë mund të kenë shërbyer dikur për të na mbrojtur.
Një njeri që ka mësuar të mos mbështetet tek askush mund ta ketë të vështirë të besojë edhe kur rrethanat ndryshojnë. Kuptimi i prejardhjes së një zakoni na jep mundësi ta rishikojmë. Ai shpjegon sjelljen, por nuk e heq përgjegjësinë për pasojat e saj.
7. Forca fillon me ndershmërinë ndaj vetes
Të njohësh anën tënde të fshehtë kërkon gatishmëri për të pranuar kundërthëniet: mund të jesh bujar dhe të kërkosh miratim; i fortë dhe i frikësuar; i dashur dhe i zemëruar.
Pjekuria shfaqet kur i dallon këto ndjenja dhe zgjedh si të veprosh. Sa më qartë ta shohësh veten, aq më shumë hapësirë krijon për vendime të vetëdijshme dhe marrëdhënie më të sinqerta. / bota.al